Không giới hạn trong việc sử dụng nước có trách nhiệm trong sản xuất, doanh nghiệp còn đặt sức khỏe của các lưu vực sông và nước sạch cho cộng đồng làm trọng tâm, với tham vọng bù hoàn 100% lượng nước sử dụng trong sản xuất tại các khu vực khan hiếm nước vào năm 2030.
Từ năm 2012, chương trình “1 phút tiết kiệm triệu niềm vui” khuyến khích cộng đồng cùng hành động tiết kiệm nước. Với mỗi 100.000 hành động đẹp tương ứng với một công trình nước sạch cho cộng đồng.
Bên cạnh đó, mô hình hợp tác công – tư với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng WWF Việt Nam cũng phát huy hiệu quả. Nhờ cách tiếp cận toàn diện và sự kiên trì trong hành động, HEINEKEN đã đạt cột mốc cân bằng nước tại lưu vực sông Tiền sớm 5 năm so với mục tiêu 2030, hoàn trả hơn 690 triệu lít nước mỗi năm cho thiên nhiên.
Dự án Bảo tồn Nguồn nước toàn diện của HEINEKEN Việt Nam ra đời không chỉ là sự đáp ứng chiến lược phát triển bền vững toàn cầu mà còn là lời hồi đáp kiên trì phụng sự trước sự khủng hoảng tài nguyên nước ngày càng trầm trọng tại Việt Nam. Đây là cuộc khủng hoảng mang tính thời đại, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh kinh tế và đời sống cộng đồng
Sự khan hiếm nước, ô nhiễm và thiếu tiếp cận nước uống an toàn là những thách thức bức thiết trên toàn thế giới. Việc khai thác nước toàn cầu đã tăng gấp ba lần trong 50 năm qua, với nhu cầu dự kiến sẽ tăng 55% từ năm 2000 đến năm 2050. Tình trạng khan hiếm nguồn nước tại Việt Nam là một rủi ro cao đối với an ninh quốc gia. Chỉ 37% lượng nước sẵn có được tạo ra trên lãnh thổ Việt Nam; gần 60% nguồn nước mặt còn lại phụ thuộc vào các nguồn từ bên ngoài lãnh thổ. Sự phụ thuộc lớn này khiến Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước những tác động xuyên biên giới và các vấn đề do biến đổi khí hậu gây ra.
Nước là một thành phần thiết yếu đối với các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt đối với ngành bia vì nước chiếm đến 95% thành phần. Vì thế, bảo tồn nguồn nước chính là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển bền vững của HEINEKEN Việt Nam.
Để đánh giá các rủi ro về nguồn nước, hằng năm, các nhà máy HEINEKEN thực hiện Đánh giá An ninh Nguồn nước để xác định có rủi ro về nguồn nước ở địa phương. Với các khu vực có nguy cơ cao, Đánh giá Rủi ro Nguồn nước (Source Vulnerability Assessment - SVA) được thực hiện 10 năm 1 lần để xác nhận tình trạng khan hiếm nước. Tại Việt Nam, nhà máy Tiền Giang của HEINEKEN Việt Nam nằm trong lưu vực sông Tiền đã được xác định là khu vực khan hiếm nước.
Vấn đề khan hiếm nước đã gây ra những nỗi lo nhức nhối cho hàng triệu người dân, đặc biệt là ở những vùng gặp thách thức về nguồn nước, khi nước sinh hoạt sạch trở thành một tài nguyên quý giá mà người dân phải "quy đổi" bằng tiền bạc, mồ hôi, công sức. Việc thiếu cơ sở hạ tầng và phân bố mưa không đều càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu nước sinh hoạt. Dù có nhiều cải thiện, vẫn còn sự chênh lệch lớn về khả năng tiếp cận nước sạch giữa khu vực nông thôn và thành thị.
Nhận thức sâu sắc về vai trò của nước sạch đối với sự sống còn của doanh nghiệp và của cộng đồng, HEINEKEN Việt Nam cam kết "kiên trì phụng sự" thông qua việc thiết lập chiến lược Bảo tồn nguồn nước toàn diện, tiên phong. Đây là kết quả của sự kiên trì theo đuổi mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hiệp Quốc (SDG 6 về Nước sạch và Vệ sinh). Chiến lược và các sáng kiến cốt lõi của dự án nằm ở sự chuyển đổi tư duy: từ việc chỉ tập trung vào hiệu suất và tuần hoàn nước bên trong nhà máy sang việc quản trị nước dựa trên quy mô lưu vực sông và tích hợp sâu rộng các giải pháp kỹ thuật, sinh thái và cộng đồng, qua đó biến thách thức thành động lực cùng chung tay hành động vì an ninh nguồn nước tại Việt Nam.
Sáng kiến nổi bật nhất, thể hiện cam kết “Vì một Việt Nam tốt đẹp hơn” là việc theo đuổi mục tiêu “Bù hoàn nước” tại các khu vực khan hiếm nước vào năm 2030. Đây là một định hướng mới mẻ, đòi hỏi công ty phải hoàn trả lại thiên nhiên toàn bộ lượng nước được sử dụng trong sản phẩm và bị bốc hơi trong quá trình sản xuất. Chiến lược này có cách tiếp cận toàn diện, vượt ra khỏi phạm vi của hoạt động sản xuất và đặt sự khỏe mạnh của các lưu vực sông ngòi tại địa phương vào vị trí trọng tâm.
Theo khung chiến lược toàn cầu của HEINEKEN, để đảm bảo bền vững, các dự án bù hoàn được khuyến nghị hoàn trả 1.5 lít nước (bao gồm nước trong sản phẩm và tổn thất sản xuất) cho mỗi 1 lít sản phẩm.
HEINEKEN Việt Nam nhận ra rằng, hành động đơn lẻ của một doanh nghiệp sẽ không đủ để phục hồi sức khỏe của lưu vực sông. Hợp tác là yếu tố then chốt để đạt được tính bền vững dài hạn và an ninh nguồn nước.
Các dự án bù hoàn nước không chỉ là xây dựng công trình mà còn là giải pháp kết hợp cơ sở hạ tầng Xanh và Xám nhằm phục hồi hệ sinh thái và nâng cao sinh kế:
Tầm nhìn, mục tiêu và động lực thúc đẩy việc theo đuổi dự án Bảo tồn nguồn nước của HEINEKEN Việt Nam là một minh chứng rõ nét cho tinh thần "Kiên trì phụng sự", dự án được dẫn dắt bởi chiến lược phát triển bền vững "Vì Một Việt Nam Tốt Đẹp Hơn" nhằm kiến tạo những giá trị bền vững cho cộng đồng và môi trường.
Tầm nhìn dài hạn của HEINEKEN Việt Nam trong quản trị nước không chỉ giới hạn trong phạm vi nhà máy mà còn áp dụng cách tiếp cận toàn diện "Hướng tới lưu vực sông và thiên nhiên khỏe mạnh". Tầm nhìn này đòi hỏi doanh nghiệp phải vượt ra khỏi phạm vi sản xuất và đặt sức khỏe của các lưu vực sông tại địa phương làm trọng tâm. Sự kiên trì theo đuổi dự án được thúc đẩy bởi Phát triển bền vững không chỉ là trách nhiệm mà còn là động lực để doanh nghiệp phát triển lâu dài.
Mục tiêu cốt lõi và tham vọng nhất trong chiến lược Bảo tồn nguồn nước của HEINEKEN Việt Nam là 100% Bù hoàn nước tại các khu vực khan hiếm nước vào năm 2030. Nghĩa là doanh nghiệp sẽ hoàn trả lại cho lưu vực sông Tiền toàn bộ lượng nước đã sử dụng trong sản phẩm và lượng nước bị bốc hơi trong quá trình sản xuất tại nhà máy Tiền Giang – nhà máy nằm nằm trong khu vực khan hiếm nước vào năm 2030.
Để đảm bảo tính bền vững trong bối cảnh khí hậu thay đổi nhanh chóng, khung chiến lược toàn cầu của HEINEKEN doanh nghiệp cần bù hoàn 1.5 lít nước cho mỗi 1 lít sản phẩm.
Vượt xa hơn cam kết toàn cầu, HEINEKEN Việt Nam thực hiện chương trình hợp tác cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, và WWF-Việt Nam triển khai kế hoạch bảo tồn nguồn nước tại cả 3 lưu vực sông trọng điểm của Việt Nam, bao gồm sông Hồng, sông Đồng Nai và sông Tiền (giai đoạn 2022-2025) với mục tiêu bảo tồn 3 tỷ lít nước/năm.
Trong năm 2025, HEINEKEN Việt Nam tiếp tục thực hiện Đánh giá Rủi ro Nguồn nước (SVA) và đang lập kế hoạch mở rộng dự án tại các lưu vực sông trọng điểm khác tại Việt Nam đến năm 2030 và xa hơn. Dự kiến công bố kế hoạch vào năm 2026.
Động lực để theo đuổi dự án Bảo tồn nguồn nước trong dài hạn được xây dựng trên nguyên tắc "Phát triển bền vững là hành trình của việc chung tay hành động". Thành công của dự án không chỉ là đạt được các con số trong báo cáo, mà là:
Sự chung tay từ hợp tác đa bên: Doanh nghiệp nhận thấy rằng việc chỉ tập trung vào các hoạt động bù hoàn của riêng một công ty sẽ không đủ để phục hồi sức khỏe của lưu vực sông. Sự chung tay của nhiều bên liên quan (bao gồm doanh nghiệp, chính phủ, tổ chức phi chính phủ, và cộng đồng) là yếu tố then chốt để thúc đẩy an ninh nguồn nước và tính bền vững lâu dài.
Kiên trì thực hiện và lan tỏa: Trong thời gian tới, HEINEKEN Việt Nam cam kết tiếp tục nỗ lực phối hợp cùng các bên liên quan để lan tỏa những sáng kiến tốt, truyền cảm hứng hành động đến cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, ban ngành địa phương và toàn xã hội. Đây là cách doanh nghiệp cam kết song hành và phát triển cùng Việt Nam trong kỷ nguyên mới, tích cực đóng góp vào những mục tiêu của Chính phủ. Dự án được xem như một mô hình cần được nhân rộng trong cộng đồng doanh nghiệp nhằm tăng cường chung tay bảo tồn tài nguyên nước.
Dự án tập trung vào hai lĩnh vực trọng điểm nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng và môi trường:
Quá trình triển khai dự án là một hành trình kiên trì kéo dài hơn một thập kỷ, được chia thành hai giai đoạn chiến lược:
Chương trình "1 Phút Tiết Kiệm Triệu Niềm Vui" được khởi xướng từ năm 2012 nhằm giải quyết vấn đề khan hiếm nước sinh hoạt và nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước trong cộng đồng. Theo đó, cứ mỗi 100.000 hành động đẹp được ghi nhận trên website, fanpage của chương trình, dự án sẽ tài trợ một công trình nước sạch cho cộng đồng. Hơn một thập kỷ kiên trì thực hiện, chương trình đã hỗ trợ xây dựng 25 công trình nước sạch bao gồm giếng khoan, hệ thống lọc nước, khử mặn và bể chứa, đồng thời triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động người dân tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước. Nhờ sáng kiến này, tổng cộng có 15.087 người trên cả nước đã được tiếp cận nguồn nước sạch an toàn, góp phần lan tỏa thói quen tốt và nâng cao chất lượng cuộc sống trong cộng đồng.
Chương trình hợp tác triển khai từ năm 2022 giữa HEINEKEN Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, WWF-Việt Nam cùng các đối tác địa phương, với cam kết đầu tư 30 tỷ đồng nhằm bảo tồn nguồn nước tại 3 lưu vực sông trọng điểm là Sông Hồng, Sông Đồng Nai, Sông Tiền.
Địa điểm triển khai: Các hoạt động được thực hiện tại Vườn Quốc gia Xuân Sơn (Sông Hồng), Khu Bảo tồn Thiên nhiên Văn hóa Đồng Nai (Sông Đồng Nai), và Khu Bảo tồn Sinh thái Đồng Tháp Mười (Sông Tiền).
Phục hồi và Bảo vệ Hệ sinh thái Rừng:
Dự án hỗ trợ trồng và nuôi dưỡng hơn 1,100 ha rừng và cây bản địa. Các can thiệp này giúp tăng cường hệ thống rễ ở các khu vực dốc cao, tăng khả năng giữ ẩm, giảm xói mòn, sạt lở và tăng tán che phủ, giúp cải thiện chất lượng của rừng và giảm bốc hơi.
Bảo tồn Sinh cảnh và Đa dạng Sinh học
Hỗ trợ thiết kế chiến lược quản lý hệ thống thủy văn, bao gồm hỗ trợ chỉnh sửa các hệ thống cửa cống điều tiết nước và cung cấp máy bơm di động trên thuyền để đảm bảo phòng chống cháy rừng, qua đó đảm bảo nhu cầu nước của từng loại sinh cảnh khác nhau, như rừng tràm, đồng cỏ, ao sen, hồ nước nổi cho các loài chim, trực tiếp cải thiện sức khỏe sinh thái của Khu Bảo tồn.
Cải thiện Sinh cảnh Chim: Tại Khu bảo tồn sinh thái Đồng Tháp Mười, việc trồng thêm rừng tràm và các cây bản địa, cùng với việc điều chỉnh chế độ thủy văn, giúp cải thiện sinh cảnh cho các loài chim quý hiếm.
Nâng cao nhận thức và sinh kế cộng đồng:
Tập huấn nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của việc bảo vệ nguồn nước và môi trường xung quanh tại khu vực vườn quốc gia Xuân Sơn tỉnh Phú Thọ và khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai tỉnh Đồng Nai, nhằm hướng dẫn người dân cách thu gom và xử lý rác thải để ngăn ngừa ô nhiễm nước
Hỗ trợ những giải pháp nông nghiệp thân thiện với môi trường thông qua việc ứng dụng vi sinh vật bản địa như sản xuất phân bón hữu cơ từ vi sinh vật, thay cho phân bón hóa học và thuốc trừ sâu, học cách làm vòng tròn chuối nhằm tiết kiệm nước, tăng năng suất cây trồng, giảm thiểu tác động của việc sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu đến môi trường và góp phần xử lý rác thải hữu cơ trong sinh hoạt.
Dự án cũng tổ chức tập huấn cho Nhân viên Khu Bảo tồn và Cán bộ Quản lý nhằm tăng cường năng lực quản lý dự án.
Cải thiện khả năng tiếp cận nước sạch cho người dân: Xây dựng hai bể chứa nước cộng đồng và sửa chữa, làm sạch hai bể chứa cũ tại các khu vực có nhu cầu cấp bách trong vườn quốc gia Xuân Sơn, cung cấp nước sạch để phục vụ sinh hoạt hằng ngày cho 50 hộ dân. Đồng thời, khoảng 937 hộ dân tại Đồng Nai đã được cung cấp hơn 2.620.000 viên Aquatab (viên nén xử lý nước) giúp đảm bảo nước sinh hoạt an toàn, và 20 túi trữ nước mưa với dung tích lớn 15m³/túi giúp họ tích trữ nước trong mùa mưa để sử dụng vào những thời điểm khô hạn.
Hỗ trợ sinh kế bền vững: Dự án cung cấp các giải pháp tiết kiệm nước trong canh tác và hỗ trợ sinh kế như hỗ trợ vốn xoay vòng không lãi suất để nông dân lắp đặt hệ thống tưới phun mưa (giúp tiết kiệm đến 70% lượng nước tưới).
Hỗ trợ Vườn Quốc Gia Xuân Sơn hoàn thiện đăng ký chứng nhận theo chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” OCOP cho sản phẩm chè Shan Tuyết để tạo nguồn thu bền vững cho hoạt động bảo tồn nguồn nước và đa dạng sinh học.
Trong năm 2025 dự án sẽ tiếp tục được triển khai để hoàn tất mục tiêu bảo tồn 3 tỷ lít nước mỗi năm tại 3 lưu vực sông trọng điểm và đang trong quá trình lập kế hoạch để mở rộng dự án tại các lưu vực sông trọng điểm khác tại Việt Nam đến năm 2030 và xa hơn.
Việc triển khai toàn diện dự án Bảo tồn Nguồn nước đòi hỏi nguồn lực đáng kể, thể hiện cam kết dài hạn và sự kiên trì phụng sự của công ty:
Chương trình đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong lĩnh vực bảo tồn tài nguyên nước và phục hồi hệ sinh thái. Mỗi năm, 690 triệu lít nước được bù hoàn tại lưu vực sông Tiền, góp phần cải thiện cân bằng nguồn nước. Sau 14 năm kiên trì triển khai, 25 công trình nước sạch đã được hỗ trợ trên nhiều tỉnh thành, giúp 15.000 người tiếp cận nguồn nước an toàn.
Tác động môi trường thể hiện rõ khi 3 lưu vực sông được cải thiện chất lượng nguồn nước và 3 khu bảo tồn được phục hồi hệ sinh thái rừng. Đồng thời, 3.884 người được tiếp cận tài liệu và hướng dẫn về bảo tồn nước, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng.
Về mặt sinh kế và lợi ích xã hội, 5.621 hộ gia đình được hưởng lợi ích cộng đồng, trong đó 180 hộ gia đình ghi nhận lợi ích trực tiếp về kinh tế và sinh kế. Đáng chú ý, 1.359.320 m³ nước mỗi năm được hoàn và giữ lại trong lòng đất, cho thấy hiệu quả lâu dài trong quản lý và tái tạo tài nguyên nước.
Dự án Bảo tồn Nguồn nước của HEINEKEN Việt Nam không chỉ là một chuỗi hành động đơn lẻ mà là một mô hình quản trị chiến lược toàn diện, mang tính hệ thống, dễ dàng chuẩn hóa và nhân rộng. Tiềm năng nhân rộng của dự án này nằm ở tính khoa học, tính linh hoạt trong hợp tác và khả năng áp dụng các giải pháp kỹ thuật cụ thể trong nhiều bối cảnh địa phương khác nhau.
Tiềm năng nhân rộng mô hình bảo tồn nguồn nước của HEINEKEN Việt Nam (HVN) được xây dựng trên cơ sở Hợp tác Công - Tư chủ yếu thông qua chương trình hợp tác với WWF và Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các đối tác tại địa phương.
Dự án nhấn mạnh vào việc hiểu bối cảnh địa phương trước khi xác định hoạt động. Điều này được thực hiện thông qua Đánh giá Rủi ro Nguồn nước, giúp xác định các thách thức về nguồn nước. Vì tính khác nhau về nguồn nước ở các địa phương, việc sử dụng Đánh giá Rủi ro Nguồn nước là bước quan trọng đầu tiên và có thể được áp dụng để xây dựng các dự án bảo tồn nguồn nước.
Để đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy, các dự án bù hoàn nước được xây dựng dựa trên phương pháp Khung Kế toán Lợi ích Nước theo Thể tích - Volumetric Water Benefit Accounting (do Viện Tài nguyên Thế giới WRI phát triển) để định lượng lợi ích thể tích nước một cách chính xác.
Quy trình triển khai dự án yêu cầu phải trải qua 5 giai đoạn được theo dõi chặt chẽ, từ Lập kế hoạch/Nghiên cứu khả thi đến Giám sát. Đặc biệt, dự án có Báo cáo Khoa học được thực hiện bởi các đơn vị độc lập (Bluerisk và LimnoTech), đảm bảo minh bạch và chính xác.
Mô hình này được kỳ vọng sẽ được nhân rộng để thu hút thêm các doanh nghiệp tham gia vào công tác quản lý an ninh nguồn nước, góp phần thực hiện Chiến lược An ninh Nguồn nước quốc gia.
Tên đơn vị chính: HEINEKEN Việt Nam
Các đối tác hợp tác chính:
Các bên liên quan và nhóm hưởng lợi chính:
Nguồn: Human Act Prize (liên kết ngoài)
Bản quyền và tính hợp pháp của các hình ảnh, video, thông tin, dữ liệu về dự án được đăng tải trên landing page (trang thông tin dự án) này do cá nhân/tổ chức đăng ký tham gia giải thưởng Human Act Prize cung cấp và chịu trách nhiệm. Nội dung tái đăng tải trên landing page (trang thông tin dự án) này đã được Công ty Cổ phần VCCorp (đơn vị phối hợp tổ chức Human Act Prize) xác nhận và cho phép.
Cải thiện chất lượng nước
Tăng hiệu quả sử dụng nước và đảm bảo khai thác, cung ứng nước bền vững
Thực hiện quản lý tổng hợp tài nguyên nước
Bảo vệ và phục hồi các hệ sinh thái liên quan đến nước
Tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương trong quản lý nước và vệ sinh
Quản lý bền vững và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên
Khuyến khích doanh nghiệp áp dụng thực hành bền vững và báo cáo bền vững
Đảm bảo mọi người có thông tin và nhận thức về phát triển bền vững
Tăng cường quan hệ đối tác toàn cầu vì phát triển bền vững
Khuyến khích và thúc đẩy quan hệ đối tác công – tư và xã hội dân sự hiệu quả