Bay nhẹ tới Côn Đảo

Trong những năm gần đây, Côn Đảo đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ rác thải nhựa gia tăng do hoạt động du lịch, cùng với đó là lượng phát thải carbon không nhỏ từ giao thông hàng không. Hệ sinh thái nhạy cảm của hòn đảo đang đứng trước những mối đe dọa thực sự. Thách thức nội tại lớn nhất chính là thói quen sử dụng đồ nhựa dùng một lần của phần đông du khách, kết hợp với cơ sở hạ tầng xử lý rác thải trên đảo còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, đặc thù của ngành hàng không luôn đi kèm với lượng phát thải khí nhà kính khó tránh khỏi. Trong bối cảnh toàn cầu đang nỗ lực chuyển dịch sang nền kinh tế xanh, nhu cầu cấp thiết lúc này là phải tìm ra các giải pháp giảm thiểu tác động môi trường tại các điểm đến sinh thái nhạy cảm.

Nhận thức rõ tính cấp thiết, dự án đã đóng vai trò tiên phong trong việc kết hợp truyền thông thay đổi hành vi với các hành động thực tiễn. Điểm sáng tạo cốt lõi của dự án nằm ở sự kết hợp hoàn hảo giữa sáng kiến “Bay nhẹ” và mô hình “Kinh tế tuần hoàn”:

• Sáng kiến “Bay nhẹ”: Một khái niệm đầy mới mẻ, nhằm khuyến khích hành khách mang theo ít hành lý hơn, qua đó trực tiếp giảm tải trọng máy bay và cắt giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ, giúp giảm phát thải carbon ra môi trường.
• Mô hình "Kinh tế tuần hoàn": Được kích hoạt thông qua việc thu gom rác thải nhựa ngay tại đảo, sau đó được vận chuyển ngược về đất liền bằng đường hàng không để tái chế thành các vật dụng hữu ích, tạo ra một vòng đời hoàn chỉnh cho rác thải.

Dự án “Bay nhẹ tới Côn Đảo” được định hình không chỉ để giải quyết phần ngọn của vấn đề rác thải nhựa, mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn: thay đổi nhận thức, thúc đẩy lối sống xanh bền vững của cộng đồng và hành khách. Tầm nhìn của dự án là xây dựng một hình mẫu tiêu chuẩn về sự phối hợp hiệu quả giữa ngành hàng không, chính quyền địa phương và các doanh nghiệp xã hội, từ đó chuẩn hóa mô hình hàng không - du lịch xanh để sẵn sàng nhân rộng tới các vùng biển đảo nhạy cảm và các đô thị lớn tại Việt Nam.

Được phát động chính thức vào tháng 9/2024 tại huyện Côn Đảo, chiến dịch đã thực sự đi vào đời sống thông qua hàng loạt hoạt động trọng tâm trực tiếp và trực tuyến:

• Tổ chức “Ngày hội Côn Đảo Xanh” vào các tháng 9, 11 và 12/2024.
• Triển khai chương trình “Đổi rác lấy quà” và cử tình nguyện viên hướng dẫn phân loại rác tại nguồn cho các hộ gia đình.
• Xây dựng mô hình “Vườn thuốc nam - phủ xanh điểm rác”, cải tạo hoàn toàn diện mạo môi trường tại các bãi rác tự phát xấu xí.
• Ứng dụng truyền thông đa kênh mạng xã hội, tiếng nói KOLs và triển khai ứng dụng trải nghiệm thực tế "Kiêng Nhựa". Sử dụng chính các sản phẩm bàn ghế tái chế từ nhựa thu gom làm công cụ trực quan để lan tỏa thông điệp sâu rộng.
• Mở rộng phạm vi: Tiếp nối sự thành công tại Côn Đảo, Le Bros và Vietnam Airlines đã hiện thực hóa cam kết hành động bằng việc triển khai thêm chương trình "Bay nhẹ tới Hà Nội", mang thông điệp giảm phát thải và tiêu dùng bền vững kết nối trực tiếp với các trung tâm đô thị lớn.

Hiệu quả của chiến dịch được minh chứng một cách rõ nét qua những số liệu thống kê đầy ấn tượng chỉ trong giai đoạn đầu triển khai. Về mặt xã hội, dự án đã giúp hàng trăm hộ dân và du khách được nâng cao ý thức về việc phân loại rác tại nguồn, hình thành thói quen tiêu dùng bền vững thông qua các buổi workshop thực tế.

Với tính khả thi vượt trội và quy trình phối hợp chặt chẽ, mô hình đang được chuẩn hóa để chia sẻ như một điển hình thực hành tốt về du lịch – hàng không bền vững tại các hội thảo và diễn đàn ngành. Nhờ sự khép kín vòng đời rác thải từ một đơn vị tái chế chuyên nghiệp, cộng đồng có thể nhìn thấy rõ thành quả đóng góp của mình. Thực tế chứng minh, chuỗi chiến dịch đã có những bước đi dài hạn rõ ràng khi mở rộng từ Côn Đảo lan tỏa đến thủ đô với chương trình "Bay nhẹ tới Hà Nội". Dự kiến trong tương lai, mô hình "Bay nhẹ" và "Kinh tế tuần hoàn" sẽ tiếp tục được triển khai một cách hệ thống và mạnh mẽ hơn nữa tại nhiều điểm du lịch biển đảo nhạy cảm cũng như các tỉnh thành trọng điểm trên khắp cả nước (như Phú Quốc, Lý Sơn,...).