Trang này được thiết kế nhằm giúp định hình cách mà tính bền vững và các hoạt động liên quan đến tính bền vững được hiểu và tích hợp trong các lĩnh vực học thuật khác nhau.
Nội dung cung cấp một cách tiếp cận có cấu trúc để người đóng góp có thể khám phá cách lĩnh vực của mình hiện đang gắn kết với tính bền vững, đồng thời xác định các cơ hội để tăng cường sự tích hợp này.
Nội dung được tổ chức thành ba phần:
Phần 1
Thông tin cơ bản về chuyên ngành
Phần 2
Hiểu về phát triển bền vững trong chuyên này
Phần 3
Phản tư về việc tích hợp tính bền vững dựa trên khung Bốn động lực, bao gồm: Rủi ro, Trách nhiệm, Cơ hội và Mục đích
Khung này được phát triển bởi Chris Preist (University of Bristol) và được chia sẻ qua Times Higher Education, cung cấp một lăng kính thực tiễn để xem xét mối liên hệ giữa tính bền vững với giảng dạy, nghiên cứu và thực hành nghề nghiệp.
Mục đích
Mục tiêu của chuyên mục nội dung này là thu thập các góc nhìn từ giảng viên RMIT về cách tính bền vững hiện đang được triển khai, cũng như cách có thể tích hợp tốt hơn trong các lĩnh vực học thuật.
Bài nội dung hướng đến việc khuyến khích người đọc phản tư về
- Giảng dạy và thiết kế chương trình học
- Hoạt động nghiên cứu
- Bối cảnh nghề nghiệp và ngành
- Nhu cầu và kỳ vọng của sinh viên
Các phản tư trên có thể giúp xác định
- Liệu tính bền vững có được công nhận rõ ràng trong chuyên ngành hay không
- Cách tính bền vững được diễn giải và áp dụng
- Những thách thức, khoảng trống và cơ hội cải thiện
Phần một: Thông tin cơ bản
Khoa: Khoa Truyền thông và Thiết kế
Ngành học: Truyền thông chuyên nghiệp
Mã ngành: BP354
Phần hai: Hiểu về phát triển bền vững trong chuyên ngành này
Tính bền vững có được công nhận rõ ràng trong Truyền thông chuyên nghiệp không và vì sao?
Có. Tính bền vững ngày càng được công nhận trong Truyền thông chuyên nghiệp, mặc dù các khái niệm liên quan vẫn đang trong quá trình phát triển về mức độ quen thuộc, chiều sâu và tính nhất quán đối với sinh viên và người hành nghề. Trong những năm gần đây, ngày càng có sự nhấn mạnh vào việc tích hợp tính bền vững vào các chiến lược truyền thông, đặc biệt thông qua kể chuyện hiệu quả, xây dựng nội dung hấp dẫn và truyền tải thông điệp rõ ràng (Institute of Sustainability Studies 2024).
Truyền thông về tính bền vững đóng vai trò như một cầu nối giữa thay đổi hành vi & nâng cao nhận thức (Behavioral Change & Awareness Raising), sự tham gia của công chúng và vận động chính sách (Gabai 2025). Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin về các vấn đề môi trường hay xã hội, nó còn góp phần định hình nhận thức, ảnh hưởng hành vi và thúc đẩy ra quyết định có trách nhiệm. Với sự phát triển của truyền thông số và mức độ tham gia của công chúng, sinh viên tốt nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực này được kỳ vọng có khả năng truyền đạt các vấn đề bền vững một cách minh bạch, đáng tin cậy và có khả năng hành động.
Tuy nhiên, dù tầm quan trọng đã được công nhận, tính bền vững vẫn chưa được tích hợp toàn diện trong mọi khía cạnh của chuyên ngành và hiện vẫn là một trọng tâm đang hình thành.
Tính bền vững hiện được hiểu như thế nào trong Truyền thông chuyên nghiệp?
Trong truyền thông, tính bền vững thường được hiểu là việc chủ động tích hợp các nguyên tắc bền vững vào chiến lược truyền thông và quá trình ra quyết định. Các trụ cột cốt lõi bao gồm tính xác thực, tính minh bạch, sự tương tác và tính nhất quán. Những yếu tố này giúp đảm bảo việc giao tiếp với các bên liên quan mang ý nghĩa và đáng tin cậy.
Từ góc độ giáo dục đại học, tính bền vững thường được tiếp cận theo hướng liên ngành, khuyến khích sinh viên và chuyên gia phát triển tư duy biện luận (critical thinking) về tác động dài hạn và trách nhiệm với các bên liên quan. Trong thực tiễn, điều này đồng nghĩa với việc thiết kế các chiến lược truyền thông nhằm hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững, nâng cao nhận thức cộng đồng và thúc đẩy thay đổi hành vi.
Phần ba: Phản tư viêc về tích hợp tính bền vững dựa trên khung Bốn động lực
Khung RROP (Rủi ro - Risk, Trách nhiệm - Responsibility, Cơ hội - Opportunity và Mục đích - Purpose) cho rằng việc gắn kết với tính bền vững trong các lĩnh vực học thuật được thúc đẩy bởi nhiều động lực bổ trợ lẫn nhau. Thông qua việc phản tư các câu hỏi gợi ý, giảng viên có thể xác định nội dung bền vững phù hợp cho thiết kế chương trình và phát triển năng lực bền vững cho sinh viên.
Rủi ro - Chuẩn bị cho các thay đổi trong tương lai
Chuẩn bị cho sinh viên thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thế giới, chịu tác động của biến đổi khí hậu và các thách thức về phát triển bền vững. Khía cạnh này tập trung vào những kiến thức và kỹ năng cốt lõi mà sinh viên tốt nghiệp cần trang bị để đáp ứng nhu cầu trong tương lai. Việc chú trọng nội dung này giúp đảm bảo sinh viên không bị thiếu sự chuẩn bị trước những thay đổi sắp tới.
Áp dụng với chuyên ngành Truyền thông chuyên nghiệp
Mặc dù nhiều tổ chức đang áp dụng các thực hành bền vững, hoạt động truyền thông xoay quanh các nỗ lực này thường gặp phải các vấn đề như “greenwashing” có chủ ý hoặc không có chủ ý, các chiến dịch mang tính bề nổi, hoặc các thông điệp từ thiện thiếu tác động dài hạn, cũng như việc thể hiện sai lệch về giới và các cộng đồng yếu thế. Những vấn đề này làm gia tăng sự giám sát của công chúng và rủi ro về danh tiếng; do đó, các chuyên gia trong tương lai cần truyền thông các nỗ lực bền vững một cách chính xác, minh bạch và bao trùm.
Sự nghiệp trong lĩnh vực này sẽ đòi hỏi khả năng đánh giá các tuyên bố, tương tác với các bên liên quan một cách có trách nhiệm và tránh các cách kể chuyện gây hiểu lầm. Sinh viên cần học cách đánh giá một cách tư duy biện luận đối với các thông điệp về tính bền vững, hiểu nhu cầu của cộng đồng và thiết kế các chiến lược truyền thông mang tính đạo đức và bao trùm.
Trách nhiệm - Thúc đẩy hành động có đạo đức và trách nhiệm
Trao quyền để sinh viên tốt nghiệp hành động mang tính đạo đức và giảm thiểu tác động tiêu cực đến xã hội và môi trường. Khía cạnh này khuyến khích giảng viên xem xét những hiểu biết và thực hành nào sẽ giúp sinh viên hành động có trách nhiệm cả trong quá trình học tập và trong sự nghiệp tương lai.
Áp dụng với chuyên ngành Truyền thông chuyên nghiệp
Các buổi nói chuyện của khách mời và các dự án với ngành giúp sinh viên tiếp cận với các thực hành kinh doanh thực tế, vốn có thể khác với các thảo luận mang nặng tính lý thuyết trong lớp học. Sinh viên được khuyến khích phản tư một cách tư duy biện luận về các thực hành tốt và các khoảng trống và sử dụng những hiểu biết này để thiết kế các chiến lược truyền thông phù hợp với phát triển bền vững và thực hành của doanh nghiệp. Ví dụ, các chiến lược có thể bao gồm thông điệp mang tính bao trùm, tránh định kiến và các tuyên bố về tính bền vững dựa trên minh chứng.
Sinh viên tốt nghiệp ngành Truyền thông chuyên nghiệp cần có khả năng đánh giá bối cảnh xã hội, văn hóa, đạo đức và môi trường của các nhóm đối tượng và cộng đồng mà họ tương tác. Họ cần phân biệt giữa các nỗ lực bền vững có ý nghĩa và các tuyên bố mang tính bề nổi hoặc gây hiểu lầm, như “greenwashing” và tránh các thực hành truyền thông có thể gây tổn hại đến niềm tin của công chúng hoặc uy tín của tổ chức. Những người làm truyền thông có trách nhiệm cần thúc đẩy các thông điệp trung thực, minh bạch và truyền đạt các sáng kiến bền vững theo cách chính xác, bao trùm và mang lại lợi ích xã hội.
Cơ hội - Khám phá các hướng đi mới cho học tập, nghề nghiệp và đổi mới
Xác định các hướng phát triển nghề nghiệp, cũng như những cơ hội cho đổi mới sáng tạo và nghiên cứu. Khía cạnh này nhấn mạnh cách các thách thức về tính bền vững có thể mở ra những hướng đi mới trong một lĩnh vực, giúp sinh viên phát triển sở thích, định hình lộ trình nghề nghiệp và khám phá các khả năng phát triển trong tương lai.
Áp dụng với chuyên ngành Truyền thông chuyên nghiệp
Thông qua các nghiên cứu tình huống và dự án trong ngành, sinh viên có thể xem xét cách các thông điệp có thể làm suy yếu hoặc hỗ trợ cộng đồng. Họ phân tích các vấn đề như tính đại diện, khả năng tiếp cận, hoặc sự nhạy cảm văn hóa để hiểu các tác động thực tế của các chiến lược truyền thông. Sinh viên và người tốt nghiệp cũng được khuyến khích đánh giá một cách tư duy biện luận các chiến dịch và chính sách hiện có, xác định các vấn đề như sự bao trùm mang tính hình thức hoặc thiếu tiếng nói của cộng đồng. Nếu sinh viên muốn khám phá tính bền vững vượt ra ngoài lĩnh vực hiện tại, họ có thể tham gia vào các dự án nghiên cứu, quan hệ đối tác cộng đồng, hoặc thực tập có liên quan đến kiến thức, kỹ năng và các hoạt động hợp tác liên ngành.
Mục đích - Hỗ trợ sinh viên tốt nghiệp hành động vượt ra ngoài chuyên ngành, tạo tác động tích cực cho một tương lai bền vững
Nhận diện rằng một số sinh viên mong thông qua lĩnh vực chuyên môn của mình để đóng góp vào một xã hội bền vững và công bằng hơn. Khía cạnh này nhằm hỗ trợ những sinh viên tìm kiếm trải nghiệm vượt ra ngoài kiến thức chuyên ngành, bao gồm góc nhìn liên ngành và sự tham gia thực tiễn với các thách thức về tính bền vững, từ đó trở thành những tác nhân tạo thay đổi hiệu quả.
Áp dụng với chuyên ngành Truyền thông chuyên nghiệp
Chuyên ngành Truyền thông chuyên nghiệp nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong việc chuyển tải các vấn đề phức tạp thành thông tin đáng tin cậy và dễ tiếp cận cho nhiều nhóm đối tượng. Sinh viên và người tốt nghiệp cần học cách các thông điệp rõ ràng và hấp dẫn có thể thúc đẩy mạnh mẽ các quyết định có hiểu biết và các hành động có ý nghĩa, như tiêu dùng có trách nhiệm hoặc tham gia cộng đồng. Những sinh viên hoặc người tốt nghiệp muốn gia tăng tác động có thể làm việc theo hướng liên ngành, hợp tác với các lĩnh vực như giáo dục, nghiên cứu, xã hội học hoặc chính sách công thông qua các dự án hoặc quan hệ đối tác. Họ cần nắm được cách truyền thông hỗ trợ các nỗ lực rộng hơn nhằm giải quyết các thách thức xã hội và môi trường.
Tài liệu tham khảo
Preist, C. (2024, November 12). How to embed sustainability into different curricula. The Campus Learn, Share, Connect. https://www.timeshighereducation.com/campus/how-embed-sustainability-different-curricula
