Mặc dù thành phố có mạng lưới hạ tầng cho người đi bộ khá rộng khắp, nhưng nhiều tuyến vỉa hè lại quá hẹp, gập ghềnh và thiếu liền mạch. Gần như không có làn đường riêng dành cho xe đạp và giao thông công cộng chủ yếu là xe buýt, trong khi đường sắt đô thị còn rất hạn chế.
“Nếu các nhà quy hoạch và kỹ sư thiết lập được một chiến lược giao thông đô thị hợp lý, người dân sẽ có nhiều lựa chọn hơn về cách thức đi lại – từ việc đi bộ dễ dàng hơn nhờ cải thiện hạ tầng vỉa hè, cho đến khả năng di chuyển thuận tiện, liền mạch hơn trên toàn thành phố nhờ hệ thống xe buýt và metro hoạt động nhanh, thường xuyên và tích hợp tốt”, Giáo sư Dodson nói.
Theo ông, những người vẫn muốn sở hữu xe ô tô cá nhân có thể sẽ phải trả chi phí tương xứng với tác động mà phương thức di chuyển này gây ra.
“Việc hạn chế gia tăng xe ô tô cá nhân là điều thiết yếu, bởi đây là phương tiện kém hiệu quả nhất tại các thành phố lớn có mật độ cao. Xe ô tô điện vẫn chiếm diện tích lưu thông tương đương với ô tô thông thường và vẫn phát sinh các chất thải không mong muốn như bụi từ phanh xe và lốp bị mòn”, ông nói.
“Khi số lượng xe ô tô cá nhân bị hạn chế, sẽ có nhiều không gian lưu thông hơn dành cho xe chở hàng và xe thương mại, những phương tiện đóng góp trực tiếp vào năng suất và phát triển kinh tế của thành phố. Tuy nhiên, những phương tiện này cũng cần phải chi trả chi phí sử dụng đường bộ”.
Nhìn nhận về bức tranh tổng thể, Tiến sĩ Kanagasapapathy đề xuất TP.HCM nên nỗ lực dẫn đầu quá trình chuyển đổi với các mô hình thử nghiệm linh hoạt, do cộng đồng dẫn dắt. Thành phố có thể trở thành nơi thử nghiệm cho các chính sách kết hợp mục tiêu môi trường với tình hình kinh tế thực tế, đặc biệt là cho người lao động có thu nhập thấp và phi chính thức.
“Muốn đạt được cam kết khí hậu, các đô thị lớn tại Việt Nam phải cùng hành động. Quy mô và cấu hình đô thị phức tạp có thể biến TP.HCM trở thành hình mẫu về cách làm thế nào một siêu đô thị có thể chuyển mình xanh hơn mà vẫn không bỏ lại ai phía sau”, bà nói. “Quá trình chuyển đổi sẽ không dễ dàng nhưng cái giá của việc không hành động còn lớn hơn rất nhiều”.
Bài: Hoàng Minh Ngọc và Đinh Trang
