Tuy nhiên, bản thân hạ tầng thôi thì chưa đủ. Chuyển đổi thực sự đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ hơn trong tư duy lãnh đạo, tư duy thiết kế và thu hút nhân tài”, Những giải pháp ngắn hạn nếu không gắn với chiến lược dài hạn có thể khiến các bất cập hiện tại trở nên khó thay đổi”, Giáo sư Trung nhấn mạnh.
Tính bao trùm phải được đặt ra ngay từ đầu. Lấy cảm hứng từ các thành phố tiên phong như Barcelona và Seoul, TP. Hồ Chí Minh có thể thí điểm những mô hình “đồng kiến tạo” cho phép người dân cùng tham gia định hình không gian sống của mình. Các nền tảng số như UDI Maps hay My Parking cần được mở rộng đến cả các khu vực ngoại thành. Khi kỹ năng số trong lực lượng lao động Việt Nam vẫn còn phân bố chưa đồng đều thì việc phổ cập năng lực số không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà là điều kiện để đảm bảo công bằng trong tiếp cận tương lai số.
Tại nhiều thành phố lớn trên thế giới, khu vực tư nhân đóng vai trò quan trọng trong phát triển hạ tầng giao thông đô thị. TP. Hồ Chí Minh cũng cần xây dựng các mô hình PPP phù hợp để huy động nguồn lực này một cách hiệu quả. Để thu hút và duy trì nguồn lực này, TP. Hồ Chí Minh cần ban hành các chính sách khuyến khích phù hợp như sandbox công nghệ đô thị, quỹ đổi mới sáng tạo và quy trình pháp lý tinh gọn. Hợp tác quốc tế, với các tổ chức như Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản JICA hoặc các mạng lưới như Mạng lưới thành phố thông minh ASEAN, cùng các nền tảng toàn cầu như Hội đồng thành phố thông minh, Trung tâm Chuyển đổi đô thị thuộc Diễn đàn Kinh tế thế giới và UN-Habitat của Liên Hiệp Quốc, có thể tạo ra động lực then chốt giúp thúc đẩy tiến trình này.
Các đơn vị có hoạt động nghiên cứu như RMIT cũng đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Thông qua các phòng nghiên cứu số, đối thoại chính sách và các chương trình nâng cao năng lực, các trường đại học có thể giúp thành phố thử nghiệm những ý tưởng táo bạo và nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Đối với Giáo sư Trung, sự chuyển đổi này chính là để xây dựng nên một thành phố lớn hơn, đồng thời tái định nghĩa hình hài của một siêu đô thị châu Á. Điều khiến ông hào hứng nhất chính là khả năng tạo nên một thành phố nơi ai cũng có cơ hội vươn lên.
“Hành trình này cho chúng ta cơ hội kiến tạo nên một thành phố không chỉ lớn hơn về diện tích, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc hơn. Một nơi mà công nhân và doanh nhân công nghệ có thể sống cạnh nhau, nơi không gian công cộng sẽ khích lệ sự kết nối và nơi người trẻ có được cảm giác thuộc về – không chỉ với nền kinh tế, mà với chính câu chuyện của thành phố”.
Ông gửi gắm lời nhắn sâu sắc đến những người đang đồng hành cùng quá trình chuyển đổi đô thị: “Hãy học cách lắng nghe nhịp thở của đô thị - không chỉ qua dữ liệu hay các công nghệ đang nổi như AI hay nền tảng số - mà qua ước mơ, những trăn trở và tương quan giữa người với người. Quy hoạch là vấn đề nghiệp vụ và cũng là cách chúng ta thể hiện sự quan tâm. Công cụ rồi sẽ thay đổi song phần hồn của thành phố, thể hiện qua cách khích lệ động viên những người đang sống nơi đó, đưa họ xích lại gần nhau và cho họ một nơi họ cảm thấy thuộc về, mới chính là điều đáng giữ gìn nhất”.