Trong số các tác phẩm RMIT được đặt thực hiện là bộ áo dài được làm từ Lãnh Mỹ A, loại lụa đen quý hiếm và cực kỳ đắt đỏ được dệt và nhuộm tại làng lụa Tân Châu ở Đồng bằng sông Cửu Long. Được RMIT đặt thực hiện và cho NGV mượn trưng bày, bộ trang phục tôn vinh Lãnh Mỹ A, loại vải độc bản thường được xem là “nữ hoàng của các loại lụa tại Việt Nam”, được tạo nên từ quy trình dệt và nhuộm bằng trái mặc nưa vô cùng công phu, không thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.
Hiện chỉ còn một số ít nghệ nhân, đa phần đều đã cao tuổi, nắm giữ tri thức làm Lãnh Mỹ A và họ vẫn đang chật vật tìm kiếm chân nhân để truyền thụ lại tay nghề. Việc đưa bộ trang phục lụa là này đi trưng bày tại triển lãm quốc tế không chỉ là dịp để tôn vinh một nghề thủ công đặc sắc mà còn góp phần gìn giữ một di sản văn hóa phi vật thể.
Giáo sư Donna Cleveland, Trưởng khoa Truyền thông và Thiết kế, Đại học RMIT Việt Nam, đồng thời là cố vấn nghiên cứu của triển lãm, nhận định: “Đây là kỹ nghệ chế tác từ thực vật vô cùng đặc biệt, nhưng đang trong tình trạng cực kỳ mong manh”.
“Dự án này có mối liên hệ chặt chẽ với định hướng nghiên cứu chung của tôi về tương lai vật liệu bền vững, tri thức thủ công, thiết kế có sự tham gia của cộng đồng và các hệ sinh thái dệt may mang tính tái tạo. Thông qua dự án nghiên cứu Vietnam Design Research Studio (VDRS), RMIT Việt Nam đang nỗ lực lưu giữ và hỗ trợ các thực hành văn hóa truyền thống gắn với từng địa phương, không xem chúng như những di sản tĩnh mà là các hệ tri thức sống có thể góp phần định hình những phương pháp thiết kế coi trọng trách nhiệm xã hội, cân bằng sinh thái và lấy cộng đồng làm trọng tâm”.
Theo Giáo sư Cleveland, dự án còn phản ánh những ưu tiên của nhà trường thể hiện trong bản Cam kết hành động, đặc biệt là các hoạt động nghiên cứu lấy cộng đồng làm trọng tâm, đổi mới sáng tạo vì lợi ích xã hội, hợp tác khu vực và thúc đẩy kết nối văn hóa và nghiên cứu giữa Việt Nam và Australia.
“Thông qua việc lưu giữ và giới thiệu kỹ nghệ dệt nhuộm thủ công hiếm thấy từ thực vật tại NGV, dự án đưa tri thức chế tác bản địa Việt đến với các cuộc đối thoại thiết kế toàn cầu về phát triển bền vững, sức sống của các giá trị văn hóa và tương lai sinh thái chung”.
Plant Life nối tiếp Making Good: Redesigning the Everyday, một triển lãm mở màn cho sự hợp tác giữa NGV và RMIT. Quy tụ hơn 50 dự án, Making Good khám phá cách các nhà thiết kế đang biến đổi những sản phẩm và hệ thống gắn liền với cuộc sống thường nhật thành các giải pháp bền vững hơn cho con người và môi trường.
Plant Life: The Nature of Design,The Ian Potter Centre: NGV Australia | 28/8/2026 – 7/2/2027 | Miễn phí vé vào cửa
