Dù vẫn còn hạn chế, những tiến bộ trong điện toán lượng tử đang đặt ra mối đe dọa đối với giao dịch tài chính, thương mại điện tử và bảo mật tiền mã hóa. Các tổ chức tài chính tại Việt Nam cần bắt đầu thử nghiệm mật mã hậu lượng tử (PQC) để bảo vệ dữ liệu khách hàng, trong khi các công ty khởi nghiệp fintech cần áp dụng các tiêu chuẩn mã hóa mới để duy trì lợi thế cạnh tranh.
Lịch sử chỉ ra rằng những dự đoán công nghệ thường không chính xác. Mười năm trước, Elon Musk tuyên bố xe Tesla sẽ tự động vào năm 2017, nhưng đến nay, chúng mới chỉ đạt cấp độ hai hoặc ba trên thang năm cấp độ. AI từng được cho rằng sẽ tiệm cận với trí tuệ con người vào thập niên 1980, nhưng trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) vẫn là một mục tiêu xa vời. Máy tính lượng tử cũng sẽ đi theo một lộ trình tương tự. Mặc dù Willow của Google là bước đột phá, nhưng việc ứng dụng rộng rãi vẫn đối mặt với những thách thức lớn như độ ổn định phần cứng, chi phí cao và thách thức trong sửa lỗi.
Chúng ta có nên lo lắng về một đột phá lượng tử khác trong năm nay không? Chưa cần vội. Các chính phủ và doanh nghiệp đang bắt đầu chuẩn bị cho những rủi ro điện toán. Tháng 8/2024, Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ quốc gia Hoa Kỳ (NIST) đã công bố các tiêu chuẩn PQC sau tám năm nghiên cứu. Apple và Google cũng đã bắt đầu triển khai mã hóa chống lượng tử. Các công ty công nghệ tại Việt Nam nên sớm hành động, nâng cấp hệ thống an ninh mạng để sẵn sàng bước vào kỷ nguyên lượng tử.
Tác động đối với Việt Nam
Không chỉ dừng lại ở những thành công của Google, máy tính lượng tử còn mở ra tiềm năng thay đổi cục diện trong nhiều ngành trọng điểm của Việt Nam.
Trong nông nghiệp, công nghệ này có thể tối ưu hóa chuỗi cung ứng, dự báo nhu cầu thị trường và nâng cao logistics. Trong y tế, nó có thể đẩy nhanh quá trình phát triển dược phẩm, đặc biệt là trong lĩnh vực y học cổ truyền. Máy tính lượng tử cũng có thể nâng cao hiệu suất năng lượng tái tạo, tối ưu hóa sản lượng điện từ mặt trời và gió.
Nền kinh tế số của Việt Nam sẽ gặt hái được nhiều lợi ích đáng kể. Công nghệ này có thể tăng cường bảo mật mạng, tối ưu hóa và phân tích tài chính, cũng như phân tích dựa trên AI, hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng công nghệ cho Việt Nam.
Việt Nam có thể bắt kịp cuộc đua lượng tử không?
Máy tính lượng tử vẫn đang trong giai đoạn đầu, nhưng các cường quốc trên thế giới đang đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực này. Dù chưa dẫn đầu, Việt Nam có thể rút ngắn khoảng cách nhờ các mối quan hệ hợp tác quốc tế. Liên kết với các tổ chức nghiên cứu tại Hoa Kỳ, Trung Quốc và EU, đồng thời củng cố năng lực nghiên cứu trong nước thông qua các tổ chức như Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, sẽ là chìa khóa để phát triển chuyên môn trong nước.
