Nhận thức - cần nhưng chưa đủ
Khái niệm “phát triển bền vững” hẳn không còn xa lạ với thế hệ trẻ ngày nay. Sự quan tâm ấy được thể hiện qua những chiến dịch trồng cây, các buổi ra quân vệ sinh môi trường hay phong trào đổi rác thải lấy quà tặng - những sáng kiến xanh có thể bắt gặp ở nhiều cộng đồng và tổ chức sinh viên.
Dẫu vậy, những hoạt động đầy nhiệt huyết ấy chưa thể phản ánh trọn vẹn một lối sống bền vững. Sống xanh đôi khi vẫn được nhìn nhận như những “hoạt động ngoại khóa” mang tính thời điểm, thay vì trở thành một giá trị gắn liền với nếp sống thường nhật. Sinh viên có thể sẵn sàng tham gia một buổi dọn rác vào cuối tuần, nhưng vẫn giữ thói quen bỏ tất cả rác vào cùng một thùng tại nhà.
Điều này tạo nên một khoảng cách giữa nhận thức và hành động. Quá thường xuyên, phát triển bền vững được xem như một phần bổ sung, một “phụ kiện đính kèm” có thể làm đẹp hồ sơ cá nhân, thay vì trở thành một triết lý sống được xây dựng từ niềm tin nội tại hay một phần trong cách sinh viên tư duy và học tập. Nhận thức đúng đắn là cần thiết, nhưng để biến hiểu biết thành hành động vẫn còn một khoảng cách đáng kể.
Đây cũng chính là khoảng cách mà RMIT hướng đến thu hẹp: đưa phát triển bền vững ra khỏi phạm vi của những khái niệm trừu trượng và hoạt động riêng lẻ và lồng ghép nó vào chính quá trình học tập. Trong môn học Sustainability & Creativity (Bền vững và Sáng tạo) tại RMIT, chẳng hạn, sinh viên đã có cơ hội phát triển một bộ ấn phẩm truyền thông cho SmartSolar, một start-up trong lĩnh vực phát triển bền vững tại địa phương. Dự án nhằm giúp khách hàng tiềm năng hiểu thêm, hiểu rõ hơn về cách năng lượng mặt trời có thể góp phần thúc đẩy phát triển bền vững và bảo vệ môi trường, và đồng thời mang đến một giải pháp năng lượng tiết kiệm cả chi phí lẫn thời gian.
Ghi nhận những xuất sắc về phát triển bền vững trong lớp học
Những dự án như sự hợp tác với SmartSolar cho thấy một cách tiếp cận mới mẻ đối với phát triển bền vững. Thông qua nghiên cứu và sáng tạo, sinh viên xác định những vấn đề phức tạp, tìm cách giải quyết các khoảng trống thông qua hợp tác với đối tác địa phương, đồng thời tạo ra những giải pháp có khả năng nhân rộng để tạo tác động lớn hơn. RMIT tin rằng những nỗ lực như vậy cần được ghi nhận. Vì lẽ đó, giải thưởng RMIT Student Award for Excellence in Sustainability (Sinh viên RMIT xuất sắc trong lĩnh vực Phát triển bền vững) được khởi xướng, khuyến khích sinh viên ở tất cả các ngành học ghi nhận và tôn vinh những dự án thể hiện phát triển bền vững như một nguyên tắc cốt lõi trong mọi lĩnh vực học tập và nghề nghiệp.
Giải thưởng này không được thiết kế như một cuộc thi thông thường, mà đóng vai trò như là một nền tảng khuyến khích tích hợp tư duy phát triển bền vững trực tiếp vào quá trình học tập của sinh viên. Thay vì yêu cầu tạo ra những sản phẩm hoàn toàn mới, giải thưởng khích lệ sinh viên dự thi bằng chính các bài tập học phần đã thể hiện yếu tố bền vững của mình - dù là về môi trường, xã hội hay kinh tế. Nói cách khác, thay vì tôn vinh những dự án mang tính “trình diễn” ngắn hạn, giải thưởng ghi nhận những nỗ lực thực tế mà sinh viên đã và đang thực hiện, đồng thời làm nổi bật cam kết lâu dài của các em với phát triển bền vững.
Trên hết, giải thưởng này chào đón mọi ý tưởng bền vững đến từ đa dạng các lĩnh vực, các ngành học. Như Phó Giáo sư Justin Battin - Chủ nhiệm Dự án đã chia sẻ: “Giải thưởng này không giới hạn ở bất kỳ ngành học nào. Chỉ cần em có thể chứng minh rằng mình đã hoàn thành một bài tập có đóng góp độc đáo và sáng tạo cho thực hành phát triển bền vững, thì đó đã là một điều xứng đáng được ghi nhận. Tính toàn diện chính là điều tạo nên sự khác biệt của giải thưởng này. Sinh viên ngành Kinh doanh, Thiết kế hay Kỹ thuật đều được khuyến khích thể hiện cách công việc của mình đóng góp cho thực hành phát triển bền vững. Trong hai năm qua, sinh viên cử nhân từ các ngành Design Studies (Thiết kế), Professional Communication (Truyền thông chuyên nghiệp), Fashion Enterprise (Quản trị doanh nghiệp thời trang), Digital Marketing và Robotics and Mechanical Engineering (Kỹ thuật robot và cơ điện tử) đều đã được giải thưởng ghi nhận.”
Không chỉ là “đánh dấu hoàn thành”
Với tư cách là một trường đại học cam kết tạo ra tác động, RMIT đã và đang không ngừng hỗ trợ các hội thảo, sự kiện với doanh nghiệp và cuộc thi tập trung vào phát triển bền vững. Thông qua giải thưởng này, RMIT University mong muốn sinh viên nhìn nhận cách những bài tập trong chương trình học có thể tạo ra những khác biệt thực sự trong việc giải quyết các thách thức về phát triển bền vững. RMIT Student Award for Excellence in Sustainability ghi nhận phát triển bền vững như một dấu mốc của sự xuất sắc và một thành tựu học thuật giàu ý nghĩa.
Phát triển bền vững không chỉ là một sự yếu tố “có thì tốt”, mà là một phần cốt lõi, một kim chỉ nam trong trải nghiệm học tập tại RMIT và trong giáo dục tư duy và hành động cho thế hệ nhân lực tương lai.
